Додека глобалните рударски гиганти трошат децении и милијарди за отворање на нови јами, најновата револуција во критичните суровини се случува на сосема друго место – во фабриките за рециклирање. Во рамките на најновите пазарни случувања, австралиската компанија Ionic Rare Earths (IonicRE) и американската компанија US Strategic Metals (USSM) официјално склучија договор за формирање на заедничка компанија тешка 100 милиони американски долари.
Целта на овој стратешки сојуз е изградба на првата масовна комерцијална фабрика за рециклирање на постојани магнети од ретки земјени елементи во срцето на Соединетите Американски Држави – на локацијата во Мисури.
Што носи договорот од 100 милиони долари?
Според потпишаниот документ за рамка на финансирање, проектот е дизајниран како 50-50 партнерство:
Компанијата US Strategic Metals обезбедува капитал од 95 милиони долари, додека преостаните 5 милиони долари се поделени еднакво како почетна инвестиција за инженерски дизајн и развој на технологијата на терен.
Фабриката ќе ја користи патентираната технологија на британската подружница на IonicRE – Ionic Technologies (развиена во Белфаст). Овој процес овозможува ефикасно екстрактирање и рециклирање на неодимиум, празеодиум, диспрозиум и тербиум од стари електронски отпадоци, воени компоненти и истрошени магнети.
Погонот ќе биде интегриран во постоечкиот рударско-металуршки кампус на USSM во Фредерикстаун, Мисури, кој веќе има целосни еколошки и оперативни дозволи, што значи дека фабриката ќе почне со работа во рекордно кратко време.
Овој договор е директен резултат на билатералниот безбедносен и енергетски пакт за критични минерали потпишан меѓу Вашингтон и Австралија, чија главна цел е целосно елиминирање на зависноста од кинескиот монопол во преработката на овие елементи.
Зошто рециклирањето станува „златна јама“ на 21 век?
Досега, рециклирањето на ретките земјени метали беше занемарливо – помалку од 1% од овие суровини глобално се враќаа во циклусот. Причината беше едноставна: хемискиот процес на раздвојување на 17-те ретки земјени елементи е екстремно сложен, токсичен и скап, а Кина ги држеше цените ниски преку масовна примарна експлоатација.
Но, со ескалацијата на трговските војни и кинеските извозни ограничувања, вредноста на веќе ископаниот метал во постоечките уреди вртоглаво порасна. Рециклирањето нуди две нераскинливи предности:
- Брзина: За отворање на нов рудник за ретки земјени елементи потребни се 10 до 15 години бирократија и истражувања. Фабрика за рециклирање може да се изгради и пушти во погон за помалку од 24 до 36 месеци.
- Еколошки отпечаток: Истражувањата покажуваат дека процесот на рециклирање на магнети создава до 61% помалку емисии на јаглерод диоксид (CO2) во споредба со копањето на нова руда од земјата. Ова е клучно за компаниите кои мора да ги исполнат строгите ESG критериуми.
Договорот од 100 милиони долари во Мисури докажува дека суверенитетот во високата технологија и воената индустрија повеќе не се мери само со тоа што го имате под земја, туку со способноста да го задржите и повторно да го искористите она што веќе го имате на површината. Ерата на фрлање на електронскиот отпад заврши – старите магнети денес вредат повеќе од суровото злато.
