Според најновите анализи на меѓународните пазари на суровини, глобалната индустрија се соочува со огромен инвестициски дефицит од дури 332 милијарди долари. Овој недостиг на капитал за развој на нови рударски капацитети се закачува сериозно да го поткопа снабдувањето со овој клучен метал до 2030 година.
Трендови и пазарни парадокси
Додека моменталните показатели сигнализираат привремен суфицит, пред сè поради забавувањето на градежниот сектор во Кина и зголеменото рециклирање, аналитичарите предупредуваат дека овој бран е краткотраен. Вистинската слика зад бројките открива дека постоечките рудници се соочуваат со пад на концентрацијата на метал во рудата, додека отворањето нови зелени проекти е забавено на историски минимум.
Роберт Фридланд, истакнат лидер во рударската индустрија и основач на компанијата „Ајванхо Мајнс“, неодамна посочи дека светот е „целосно неподготвен“ за количеството бакар што ќе биде потребно за електрификација на глобалната економија. Тој нагласува дека инвеститорите премногу се фокусираат на краткорочните флуктуации во Шангај или Лондон, заборавајќи дека за развој на еден нов рударски проект се потребни меѓу 10 и 15 години.
Меѓународни анализи и предвидувања
Експертите од водечките финансиски и консултантски куќи, како „Вуд Мекензи“ и „БлумбергНЕФ“, се согласни во своите прогнози. Имено, за да се исполнат целите од Парискиот договор за климатски промени и целосна декарбонизација до 2050 година, рударскиот сектор мора веднаш да започне со капитални инвестиции.
Се проценува дека доколку не се вложат споменатите 332 милијарди долари во нови рударски капацитети и проширување на постоечките, светот ќе се соочи со годишен дефицит од над 4-5 милиони тони бакар по 2030 година. „Голдман Сакс“ веќе го нарече бакарот „новата нафта“, нагласувајќи дека без него нема обновливи извори на енергија, електрични возила ниту развој на вештачка интелигенција, каде што дата-центри со огромна моќност бараат масивни количества бакарни инсталации.
Зошто капиталните инвестиции доцнат?
Главните причини за инвестицискиот дефицит во рударството лежат во неколку фактори.
Првиот се построгите еколошки регулативи, поради што добивањето дозволи на глобално ниво е покомплицирано од кога било.
Тука се и геополитичките ризици бидејќи најголемите нови наоѓалишта се наоѓаат во политички нестабилни региони на Латинска Америка и Африка.
И секако, притисок од инвеститорите за брз профит. Наместо долгорочни капитални вложувања со висок ризик, акционерите на големите корпорации претпочитаат исплата на дивиденди и откуп на сопствени акции.
За земји како Македонија и поширокиот регион на Западен Балкан, каде што бакарот веќе е ставен на листата на критични суровини, овој глобален тренд покажува дека притисокот врз развој на локалните наоѓалишта под строги еколошки стандарди нема да опадне. Моменталниот пад или стагнација на цените е само затишје пред новиот супер-циклус на пазарот на метали.
