Цената на бакарот драстично падна на најниско ниво од април, бришејќи 186 милијарди долари од пазарната вредност на најголемите светски рударски компании во рок од само еден месец.
Овој остар пресврт се случи откако големите инвеститори масовно ги повлекоа парите што претходно ги вложуваа во бакар, очекувајќи огромен раст поради развојот на вештачката интелигенција (ВИ) и најавите за нови американски царини. Со зајакнувањето на доларот и стивнувањето на шпекулациите, цената нагло потона и ги повлече акциите на водечките рударски гиганти надолу за 5% до 9%.
Нагол пад на светските берзи
На американската берза „Комекс“, цената на бакарот падна за 6,7% во еден ден, достигнувајќи 12.309 долари за тон. Ова е петти ден по ред како цената оди надолу. Со овој пад, бакарот е за 19% поевтин во споредба со рекордот од 9 септември, а целокупната добивка што ја оствари од почетокот на годината е целосно избришана.
Слична ситуација е забележана и на другите клучни пазари. На Лондонската берза за метали (ЛМЕ), цената на бакарот падна за 5,6%, додека калајот – метал кој исто така се користи за опрема за вештачка интелигенција – загуби над 7% од вредноста.
На кинеската берза, цената се намали за 3,4%, спуштајќи се на 14.690 долари за тон.
Експертите велат дека пазарот претходно бил вештачки напумпан. Николас Сноудон од компанијата „Меркурија“ на конференцијата за бакар во Шангај предупреди дека реалната побарувачка за овој метал во моментов повеќе личи на рецесија отколку на економски раст. Аналитичарите на банката „Натиксис“ оценуваат дека комбинацијата од трупање залихи во САД и шпекулациите околу вештачката интелигенција создала „балон“ кој сега пукна.
Тешки загуби за рударските гиганти
Падот на цената на бакарот веднаш се одрази врз берзанската вредност на рударските компании. Единаесет од најголемите светски производители, поради падот на нивните акции, загубија вкупно 49 милијарди долари за само еден ден, додека нивната вкупна загуба за последниот месец изнесува неверојатни 186 милијарди долари (пад од 20%).
Според Оле Хансен од „Саксо Банка“, вештачката интелигенција била само изговор за подигнување на цените, но стравот од инфлација и скапите кредити ги натерале инвеститорите да се повлечат и да ги заштитат своите пари. Неговиот колега Рајан Мекеј од „Ти-Ди Секјуритис“ додава дека пазарот сега се прилагодува на реалноста, особено поради стравот дека американската централна банка ќе продолжи со строга финансиска политика.
Дополнителна паника на берзите внесе познатиот милијардер и инвеститор Стен Дракенмилер. Тој јавно изјави дека сега се обложува на понатамошен пад на цената на бакарот, а неговиот фонд веќе ги продал сите акции во „Саутерн Копер“ и ги префрлил парите во рудници за злато.
На берзите паѓа, а во Кина нема доволно бакар
Иако цената на хартија драстично паѓа, ситуацијата на терен е сосема поинаква и покажува акутен недостиг на физички метал, особено во Кина:
Кинеските увозници се принудени да плаќаат рекордна премија од 360 долари по тон за итна испорака на бакар. Истовремено, залихите во магацините на Шангајската берза паднаа за 18% на само 27.642 тони, што е најниско ниво од крајот на 2023 година.
Чиле, најголемиот светски производител на бакар, годинава ќе произведе 4,94 милиони тони. Тоа е пад од 8,4% и најниско производство во последните 23 години, но берзите засега целосно ја игнорираат оваа вест.
Во Кина има премногу капацитети за топење, а премалку суровина (руден концентрат). Поради тоа, цената за преработка падна на рекордни минус 247 долари за тон што во пракса значи дека топилниците им плаќаат на рудниците само за да добијат суровина за работа.



